1. Osoby funkcyjne na Strefie „SkyDive Warszawa” Sekcji Spadochronowej Aeroklubu Warszawskiego
Szef Strefy/Kierownik Szkolenia – Arkadiusz Wantoła
Z-ca Kierownika Szkolenia – Mariusz Pawłowski
Kierownik skoków – Stanisław Kołodziejczyk, Stanisław Mikrut
Lista instruktorów:
Katarzyna Artych – AFF
Dariusz Banaszkiewicz – tandem/kamera/rigger
Agnieszka Bołdak – AFF/kamera
Cezary Bołdak – AFF/tandem/kamera
Seweryn Bołdak – AFF/tandem
Zbigniew Domalewski – AFF/tandem
Tomasz Ignaczuk – AFF/tandem
Jarosław Kargul – AFF/tandem
Michał Krok – AFF/tandem
Arkadiusz Majewski– AFF/tandem/kamera
Mariusz Pawłowski – instruktor/tandem/kamera/rigger
Tomasz Prusak – AFF
Rafał Popławski – free
Arkadiusz Wantoła – instruktor/kamera
Tomasz Witkowski – instruktor/tandem
Wojciech Zbiegniewski – AFF/tandem
Artur Zieliński – AFF/tandem

2. Rodzaj skoków wykonywanych na Strefie
– skoki szkolne metodą AFF wg zad. AFF-1 do AFF-5
– skoki szkolne do Świadectwa Kwalifikacji Skoczka Spadochronowego PJ „B”, nadzorowane przez instruktorów, po ukończeniu podstawowego Szkolenia spadochronowego, wg Programu Szkolenia Spadochronowego,
– skoki podnoszące poziom kwalifikacji do Świadectwa Kwalifikacji PJ „C” (wyrzucający i udział w pokazach lotniczych),
– skoki podnoszące poziom kwalifikacji do Świadectwa Kwalifikacji PJ „D” (organizator skoków);
skoki treningowe dla osób posiadających Świadectwa Kwalifikacji Skoczka Spadochronowego PJ wszystkich kategorii;
– skoki metodyczne na kursach i seminariach instruktorskich do uprawnień na instruktora INS, instruktora AFF, TANDEM pilota i instruktora TANDEMOWEGO
– skoki z  pasażerami – skoki tandemowe

3. Ruch kołowy i pieszy
w rejonie wykonywania skoków ruch kołowy jest zabroniony, zakaz nie dotyczy samochodów służbowych przeznaczonych do zwożenia daleko lądujących skoczków, wjazdu samochodów ratowniczych typu karetka zdrowia lub straż pożarna
– ruch pieszy odbywa się w wyznaczonych miejscach (od linii ustawienia wylotu do samolotu na stojance), a skoczkowie wracający z lotniska po lądowaniu muszą zwrócić szczególną uwagę na przekraczanie pasów startu i ladowania statków powietrznych (na kierunkach 100-280 i 130-310, a informacja o aktualnie używanym pasie jest podawana tuż przed wylotem, w miejscu ustawienia wylotu), a także na lądujących skoczków
– obowiązuje całkowity ZAKAZ WSTĘPU, na obszar lądowania skoczków i kołowania statków powietrznych, osób nie związanych z działalnością spadochronową

4. Obecność na pokładzie statku powietrznego (poza załogą samolotu)
– na pokład statku powietrznego mogą wejść TYLKO osoby wpisane na listę załadowczą:
– samodzielni skoczkowie posiadający Świadectwo Kwalifikacji PJ
– uczniowie skoczkowie po wpisaniu ich na listę załadowczą przez instruktora nadzorującego
– tandem piloci
– pasażerowie tandemowi po wpisaniu ich na listę załadowczą przez nadzorującego skok tandem pilota

5. Przygotowanie statku powietrznego do skoków – samolot C208B SP-WAW
statek powietrzny przystosowany do wywożenia skoczków posiada:
– żaluzję zabezpieczającą skoczków podczas naboru wysokości,
– odpowiedni system sygnałów świetlnych i dźwiękowych, poprzez który załoga informuje skoczków o kursie, wysokości i miejscu wykonania skoków,
– sygnały do opuszczenia pokładu samolotu daje pilot:ś
– światło czerwone: otwórz żaluzje, przygotuj się,
– światło  zielone + sygnał akustyczny – skacz
– odpowiednią ilość pasów bezpieczeństwa zabezpieczających skoczków podczas startu samolotu
– aparaturę tlenową podczas wykonywania skoków z wysokości pow.5000 m
– za gotowość samolotu do lotów ze skoczkami odpowiada załoga samolotu
– za przygotowanie samolotu do wykonywania skoków odpowiada Organizator skoków we współpracy ze służbami technicznymi właściciela samolotu

6. Przygotowanie statku powietrznego do skoków – Piper Seneca, SMG 92 Turbofinist, An-28 „Anabolika”, inne
statek powietrzny przystosowany do wywożenia skoczków posiada:
– żaluzję/drzwi/inne systemy zabezpieczające skoczków podczas naboru wysokości,
– uzgodniony system sygnałów manualnych i głosowych, poprzez który załoga informuje skoczków o kursie, wysokości i miejscu wykonania skoków,
– sygnały do opuszczenia pokładu samolotu podawane przez pilota poprzez sygnalizację świetlną i dźwiękową (o ile taka jest na wyposażeniu statku powietrznego);
– odpowiednią ilość pasów bezpieczeństwa zabezpieczających skoczków podczas startu samolotu
– aparaturę tlenową podczas wykonywania skoków z wysokości pow.5000 m
– za gotowość samolotu do lotów ze skoczkami odpowiada załoga samolotu
– za przygotowanie samolotu do wykonywania skoków odpowiada Organizator skoków we współpracy ze służbami technicznymi właściciela samolotu

7. Kolejność wykonywania skoków
Standardowa kolejność wyjścia z samolotu na strefie Sekcji Spadochronowej Aeroklubu Warszawskiego jest następująca (przy wyrzutach „pod wiatr”):
– formacje płaskie, od grup największych do najmniejszych
– FF, od grup największych do najmniejszych
– skoczkowie wysoko otwierający się
– AFF
– tandemy
– Skoczkowie latający w “wingsuit” i „trucki”
– CRW ustalana jest indywidualnie a informacja o takiej formacji musi dotrzeć do załogi samolotu (wysokie otwarcia).

Kolejność przy innych kierunkach wyrzutu ustala osoba wyznaczona przez Organizatora skoków

8. Planowany rejon skoków

Strefa Spadochronowa SkyDive Warszawa - Chrcynno

 

 

 

 

 

 

 

Schemat lądowiska Chrcynno

9. Minimalna planowana wysokość zawiśnięcia na otwartym spadochronie w zależności od rodzaju skoku
– skoki szkolne w procesie szkolenia wg zad. AFF-1 do AFF-5 – 1800 m – 1500 m
– skoki szkolne w procesie szkolenia do Świadectwa Kwalifikacji – 1500 m – 700 m
– skoki tandemowe – 1500 m
– skoki skoczków samodzielnych posiadających Świadectwo Kwalifikacji – 700 m

10. Strefy opadania, miejsce lądowania, kierunki podejść, lądowanie poza strefą
Swobodne spadanie:
zawsze pracuj na kierunku 90o od kierunku zrzutu.
track’i powinny być wykonywane o 90o od kierunku zrzutu (chyba, że przed wylotem ustali się inaczej)
Rozejście i otwarcie:
– wysokość rozejścia dla FF to 1500 m (5000 stóp) dla 2 osób. Większe grupy rozchodzą się na wysokości ustalonej przed skokiem, nie mniejszej niż 1500 m.
– formacje płaskie rozchodzą się na wysokości ustalonej przed skokiem (minimum 1300 m) z takim zachowaniem wysokości, by możliwe było rozejście i otwarcie spadochronów w bezpiecznej odległości od siebie.
– minimalna wysokość zawiśnięcia na otwartej czaszy to 700 m (2300 stóp).
Latanie na czaszy i lądowanie:
lądowanie wykonuje się zawsze w wyznaczonej strefie lądowania, zgodnie z nakazanym kierunkiem lądowania (wyznaczonym przez strzałę)
przy skokach wysokich, z jednego najścia, do lądowania ostatni zakręt to maks. 90º
wykonywanie zakrętów większych niż 90º tylko przy pojedynczych skokach niskich (800 – 1500 m)
zakaz latania nad pasem niżej niż 200 m (także podczas budowania rundy do lądowania).
lądowanie na pasie jest zabronione.
 w przypadku lądowania na pasie, należy bez zwłoki, opuścić pas w kierunku najbliższego brzegu, z uwagą na ewentualnie lądujący samolot.
przekroczenie pasa dopuszczalne jest tylko wtedy gdy samolot nie podchodzi do lądowania lub wylądował, kołuje w kierunku miejsca załadunku i minie miejsce w którym się znajduje skoczek.
zawsze po wylądowaniu należy zabrać swoją kartę do planowania z manifestu.
Lądowania poza strefą:
– jeśli to możliwe, należy starać się wylądować w tym samym obszarze co inni lądujący poza strefą, ułatwi to zebranie Organizatorowi daleko lądujących skoczków, a w przypadku nagłego wypadku, zawsze obok są ludzie którzy mogą bezpośrednio udzielić pomocy
– należy przemieszczać się w kierunku najbliższej drogi czy ścieżki i czekać na przyjazd pojazdu wysłanego przez Organizatora.
– po przybyciu na start, należy udać się do manifestu i odebrać kartę do planowania, ułatwi to sprawdzenie, czy wszyscy lądujący poza strefą, wrócili bezpiecznie
– nie należy starać się na siłę dolecieć do lotniska (przy dalekich wyrzutach), decyzję o lądowaniu poza strefą podejmować należy odpowiednio wcześniej, by był czas na wybranie bezpiecznego miejsca do lądowania.

11. Postępowanie w sytuacji zaistnienia wypadków i incydentów
– zgodnie z Rozporządzeniem Dz.U 35 poz.225 z dnia 18.01.2007 r.  incydenty i wypadki zaistniałe podczas działalności spadochronowej w danym dniu, zgłaszane są mailowo, tego samego dnia do:

  • PKBWL (pkbwl@mib.gov.pl)
  • komórki BiHL-u Aeroklubu Warszawskiego (sms@aeroklub.waw.pl)
  • IPL-ULC (ipl2@ulc.gov.pl)
  • Dyrektora Aeroklubu Warszawskiego;
  • Organizatora Skoków

– maksymalny czas na zgłoszenie incydentu lub wypadku, to 72 godziny (druk)
po zaistnieniu incydentu lub wypadku zgłoszenia dokonuje:
– w przypadku prywatnego właściela statku powietrznego (spadochronu) – właściciel/użytkownik tegoż statku powietrznego;
– w przypadku statku powietrznego Organizatora – Organizator Skoków;
– w przypadku zaistnienia wypadku, pierwszą pomoc udziela z reguły ratownik medyczny przebywający na Strefie, a następnie wzywane jest Pogotowie Ratunkowe.

12. Określenie miejsca skoku (punktu zrzutu)
– podczas skoków z wysokości 4000 m., kierunek najścia samolotu i miejsce skoku (punkt zrzutu) ustala Kierownik Skoków, po konsultacjach z załogą samolotu i na podstawie pobranego, aktualnego komunikatu meteo,
– podczas skoków niskich (800 m – 1500 m) miejsce skoku (punkt zrzutu) określa sam skoczek, na podstawie wizualnej oceny, po otrzymaniu sygnału od pilota, że samolot jest na kursie, w locie poziomym i na odpowiedniej wysokości

13. Wydawanie, obsługa, kontrola sprzętu spadochronowego
– sprzęt spadochronowy
wykorzystywany przez osoby trzecie, a będący na wyposażeniu Sekcji Spadochronowej Aeroklubu Warszawskiego, wydawany, układany i obsługiwany jest tylko przez osoby przeszkolone i posiadające odpowiednie uprawnienia (układaczy), w tzw. „układalni strefowej”, a każda operacja ułożenia i wydania rejestrowana jest poprzez specjalny program komputerowy obsługujący działalność Strefy.
sprzęt spadochronowy pobierany jest w następujący sposób:
skoczkowie samodzielni posiadający Świadectwo Kwalifikacji PJ pobierają sprzęt spadochronowy osobiście, a wydanie sprzętu potwierdza układacz, potwierdzając ten fakt poprzez zalogowanie się do systemu i kliknięcie rubryki „WYDAŁ”
– sprzęt spadochronowy dla ucznia skoczka pobiera instruktor nadzorujący ucznia w danym skoku, potwierdzając ten fakt poprzez zalogowanie się do systemu i kliknięcie rubryki „WYDAŁ”
– sprzęt spadochronowy niezbędny do wykonania skoku z pasażerem pobiera tandem pilot osobiście potwierdzając ten fakt poprzez zalogowanie się do systemu i kliknięcie rubryki „WYDAŁ”

14. „Planowanie” czyli wpis na listę załadowczą, kontrola wymaganych dokumentów
– na listę załadowczą  wpisywane są następujące osoby biorące udział w skoku, a dokonują tego osoby obsługujące tzw. „manifest” czyli BIURO Strefy,
skoczek spadochronowy posiadający Świadectwo Kwalifikacji PJ wpisuje się osobiście, podając zadanie oraz typ i numer spadochron na jakim będzie wykonywał skok;
– uczeń skoczek może zostać zaplanowany TYLKO przez instruktora prowadzącego nadzór nad uczniem w danym skoku, który podaje zadanie oraz typ i numer spadochronu, odpowiedniego do rodzaju wykonywanego skoku;
– tandem pilot planuje siebie osobiście podając typ i numer spadochronu na którym będzie wykonywał skok oraz podaje nazwisko pasażera
– przed przystąpienie do planowania, każda z osób wykonujących skoki na Strefie musi zalogować się na stronę weryfikacji https://login.skydive.waw.pl, i uzupełnić swoje dane:
– imię, nazwisko, dane adresowe, numery telefonów, dane i sposób kontaktu z osobą „kontaktową”;
– datę ważności badań lotniczo-lekarskich i numer orzeczenia (badania od dnia ukazania się Rozporządzenia MTBiGM Dz.U.2013 poz.440 nie są wymagane w stosunku do samodzielnych skoczków, dotyczą kandydatów na szkolenie AFF, instruktorów i skoczków biorących udział we współzawodnictwie sportowym)
– numer Świadectwa Kwalifikacji, datę wydania i ważności,
– datę ważności ubezpieczenia OC
– typ i numer spadochronu głównego, spadochronu zapasowego, pokrowca z uprzężą i AAD (o ile posiada), czyli karta zestawu
– datę ważności KWT (Kontroli Wiadomości Teoretycznych)
– aktualnej ilość skoków
–  „scany” badań, Świadectwa Kwalifikacji, ubezpieczenia, karty zestawu spadochronowego i KWT należy załączyć podczas weryfikacji jako pliki w komputerze,

„teczka osobowa” ucznia skoczka zawiera w sobie:
– podanie o przyjęcie na kurs podstawowy do Ośrodka Szkolenia
– badania lotniczo-lekarskie w zakresie orzeczenia dla posiadacza Świadectwa Kwalifikacji
– ubezpieczenie OC (lub ubezpieczenie Strefowe)
– kartę indywidualnego szkolenia teoretycznego i praktycznego
– protokół egzaminacyjny z teoretycznego egzaminu po zakończeniu kursu, przeprowadzonego poprzez panel egzaminacyjny w internecie
– protokół egzaminacyjny KWT, w przypadku kontynuowania szkolenia w następnych latach

w przypadku pasażera tandemu, dokumentem potwierdzającym zapoznanie się z zasadami skoku tandemowego, jest podpisane oświadczenie pasażera tandemowego;

15. Współpraca z innymi Ośrodkami Szkolenia
w najbliższym czasie nie przewiduje się współpracy z innymi Ośrodkami Szkolenia

16. Nadzór nad osobami nie będącymi skoczkami spadochronowymi

nadzór nad uczniem skoczkiem pełni instruktor, który po pobraniu, dopasowaniu i założeniu spadochronu na ucznia, doprowadza go na linie ustawienia wylotu, a kolejność wyskoku określa osoba wyznaczona do ustawienia wylotów w danym dniu
Instruktor prowadzący ucznia skoczka (w trakcie szkolenia AFF), który miał przerwę w skokach większą niż 14 dni, powinien, przed dopuszczeniem do dalszych skoków:

  • sprawdzić wiedzę z sytuacji awaryjnych;
  • przeprowadzić trening na uprzęży spapdochronu, dotyczący procedury: awaryjnego wypięcia czaszy głównej  i otwarcia spadochronu zapasowego;
  • przeprowadzić ćwiczenia praktyczne z wyjścia ze statku powietrznego;
  • przećwiczyć prawidłową pozycję, znajomość sygnałów, symulacji, sygnalizacji, a także otwarcia spadochronu podczas swobodnego spadania;
  • przypomnieć zasady lotu na spadochronie i budowanie rundy;
  • przeprowadzić trening lądowania na skoczni (zalecany kask);
  • uczeń wykonuje skok o jeden poziom niżej z programu szkolenia.

nadzór na pasażerem, ubranie w uprząż, przeszkolenie i doprowadzenie na linię ustawienia wylotu, a następnie do samolotu, pełni tandem pilot, z którym pasażer będzie wykonywał skok;

17. Charakterystyczne wysokości związane z metodyką postępowania w sytuacjach niebezpiecznych
700 m – wysokość zawiśnięcia na otwartej czaszy
550 m – wysokość decyzji (w przypadku nieprawidłowego procesu otwarcia   spadochronu głównego)
450 m – wysokość ratownicza ( na tej wysokości należy bezwzględnie otwierać spadochron zapasowy)
– w przypadku skoków tandemowych i pierwszych skoków szkolnych metodą AFF wysokością ratowniczą jest wysokość – 1000 m

18. Wyposażenie skoczka i pasażera
– podstawowym wyposażenie skoczka spadochronowego jest komplet spadochronów (główny i zapasowy) oraz nóż, przy wykonywaniu skoków powyżej wysokości 1.500m, na FF i RW obowiązkowym wyposażeniem jest AAD, wysokościomierz akustyczny oraz kask
– skoczek spadochronowy może posiadać dodatkowe wyposażenie wynikające z rodzaju skoku, o ile nie będzie one zagrażało jego bezpieczeństwu;
– podstawowym wyposażeniem ucznia skoczka spadochronowego jest komplet spadochronów (główny, zapasowy, AAD), nóź, twardy kask, wysokościomierz analogowy na ręku, a po zakończeniu szkolenia AFF, także wysokościomierz akustyczny zamocowany w kasku
– podstawowym wyposażeniem tandem pilota jest komplet spadochronów (główny, zapasowy, AAD), wysokościomierz analogowy na ręku, dla pasażera odpowiednia uprząż (będąca w komplecie zestawu tandemowego)

19. Uprząż/pokrowiec:
– posiadanie sprawnego urządzenia AAD jest obowiązkowe dla wszystkich wykonujących skoki spadochronowe powyżej wysokości 1.500 m.
– pokrowiec powinien posiadać bardzo dobry stan kieszonki na pilocik, klapek pokrowca i wyłogów zakrywających taśmy nośne.
– pętle zamykające spadochron główny długości zalecanej przez producenta i w bardzo dobrym stanie
– przy skokach w wingsuite zaleca się stosowanie czasz o pow.> 150 square

20. Wyposażenie dodatkowe:
– przy skokach w kaskach  z zamontowanymi kamerami, aparatami i innym sprzętem rejestrującym OBOWIĄZKOWE jest stosowanie systemu wyczepiającego kask (nie dotyczy kasków „full face” z zamontowanymi kamerkami [np. GoPro] na brodzie)
skoki z kamerami, aparatami fotograficznymi i innym sprzętem rejestrującym może wykonywać skoczek posiadający Świadectwo Kwalifikacji „C” lub równoważny dokument innego państwa
skoki z innymi przedmiotami, nie będącymi standardowym wyposażeniem skoczka, wynikającym z rodzaju wykowywanych skoków, mogą wykonywać skoczkowie posiadający minimum Świadectwo Kwalifikacji „C” lub równoważny dokument innego państwa

21. Postępowanie przed wejściem na pokład samolotu
– wszystkie automaty i wysokościomierze akustyczne muszą być sprawdzone (czy są włączone) przed przybyciem do miejsca ustawienia wylotu.
– udaj się do miejsca ustawienia wylotu najpóźniej w chwili kiedy usłyszysz ostatni sygnał do wylotu (samolot nie czeka, tracisz bilet).
– zabronione jest przekraczanie linii ustawienia wylotu i podbiegania do samolotu w czasie jego kołowania.
– osoba wyznaczona przez organizatora ustala porządek wyjścia przed wylotem, którego nie należy zmieniać w samolocie, a także dokonuje sprawdzenia kompletności wyposażenia;
– tzw. „sprawdzeniu” podlegają WSZYSCY uczniowie skoczkowie i skoczkowie, nie dotyczy to TYLKO tandem pilotów i pasażerów tandemowych;
– zmiana zadana wpisanego na listę załadowczą jest ZABRONIONA, zarejestrowane naruszenia skutkują zawieszeniem w skokach na co najmniej dwa, skoczne weekendy
– przećwicz wyjście na ziemi, nie powoduj zatorów w drzwiach samolotu.

22. Lądowania poza strefą:
– jeśli to możliwe, staraj się wylądować w tym samym obszarze co inni lądujący poza strefą. To ułatwi nam zabranie Cię, a w przypadku nagłego wypadku, obok są ludzie którzy mogą bezpośrednio pomóc.
– przemieszczaj się w kierunku najbliższej drogi czy ścieżki i czekaj na podwiezienie.
– zgłoś się do manifestu i odbierz kartę po lądowaniu poza strefą.
– nie staraj się na silę dolecieć do lotniska (przy dalekich wyrzutach), decyzję o lądowaniu poza strefą podejmuj odpowiednio wcześniej, byś miał czas na wybranie bezpiecznego miejsca do lądowania.


23. Skoki nocne

Do wykonywania skoków nocnych dopuszcza się skoczka spełniającego wymienione niżej wymagania::

  • posiada co najmniej świadectwo kwalifikacji „B” lub równoważny dokument innego państwa;
  • wykonał ogółem minimum 150 skoków przy czasie minimum 60 minut swobodnego spadania potwierdzonymi w książce skoków;
  • wykonał minimum 5 skoków w ciągu ostatniego miesiąca.

Technika i organizacja skoku:

  • skoki nocne odbywać się mogą tylko przy czystym lub lekko zachmurzonym niebie
  • wskazane jest aby termin skoków był jak najbliższy pełni księżyca
    – wiatr podczas skoków nocnych nie może byc silniejszy niż 6 m/s w warstwach znoszenia i nie większy niż 4 m/s przy ziemi.
    – lądowanie należy wykonywać w wyznaczonym, oświetlonym obszarze.
    – podczas swobodnego spadania nie należy używać światła błyskowego (stroboskopowego), ze względu na możliwość interferencji, które mogą zaburzyć ocenę naszego położenia przestrzennego
    – przy skokach grupowych należy używać jasnych kolorów kombinezonów.
    – pierwsze skoki grupowe powinny być wykonywane w małych formacjach 2, 3 osobowych.
    – jeżeli w powietrzu znajdują się inni skoczkowie obowiązuje ZAKAZ wykonywania spiral na otwartej czaszy, do lądowania obowiązuje budowa klasycznej rundy z lewym zakrętem.
    – pierwsze skoki nocne należy wykonywać solo.
    – skoki CRW (CF) należy planować przy pełni księżyca i/lub bardzo dobrym oświetleniu skoczków
    Wyposażenie dodatkowe:
    – latarka świecąca światłem białym ciągłym do kontroli czaszy po otwarciu.
    – światło migające (stroboskop, światełko rowerowe) jako pozycyjne po otwarciu spadochronu.
    – przezroczyste „białe” okulary spadochronowe.
    – podświetlany wysokościomierz lub wysokościomierz akustyczny.
    – telefon komórkowy.

 


24. Skoki w terenie przygodnym

Do wykonywania skoków w terenie przygodnym (czyli w miejscach poza lotniskiem i lądowiskiem zarejestrowanym) dopuszcza się skoczków:

  • posiadających poziom wyszkolenia odpowiadający Świadectwu Kwalifikacji „C”  lub dokument równoważny;
  • minimum 5 skoków w ostatnim miesiącu;

Warunki meteorologiczne:

  • miejsca odkryte, nie zurbanizowane-  maksymalna siła wiatru w strefie opadania – 10 m/sek. i nie większa niż 6 m/sek. przy ziemi
  • teren miejski, zurbanizowany, teren zabudowany, na stadiony, boiska w pobliżu drzew i innych przeszkód terenowych – maksymalna siła wiatru w strefie opadania – 6 m/sek. i nie większa niż 4 m/sek. przy ziemi;
  • podstawa chmur nie niżej niż 800 m przy skokach pojedynczych i nie niżej niż 1000 m przy skokach grupowych.

Technika i organizacja skoku:

  • zachować separację pomiędzy poszczególnymi skoczkami i tak planować podejście do lądowania, aby każdy ze skoczków miał wolną przestrzeń przy podejściu do lądowania i przyziemieniu;
  • teren do lądowania należy zabezpieczyć w taki sposób, by żadna osoba postronna nie mogła się znaleźć na linii podejścia skoczków w ostatniej fazie lądowania
  • skoki w terenie przygodnym, w szczególności pomiędzy gęstą zabudową urbanistyczną, a także w terenie mocno zadrzewionym, wykonywać bez żadnych dodatkowych elementów takich jak flagi, świece dymne, szarfy itp. utrudniających lądowanie i manewrowanie spadochronem lub stosować wymienione wyposażenie o jak najmniejszych rozmiarach.

25. Skoki na wodę (szczególny przypadek skoków w teren przygodny)

Do wykonywania skoków na wodę dopuszcza się skoczka posiadającego poziom wyszkolenia odpowiadający Świadectwu Kwalifikacji „C”,
– teren wyznaczony do skoków na wodę powinien mieć wymiary minimum 100x100m
– głębokość wody powinna mieć minimum 2 m,
– do zabezpieczenia skoków na wodę powinno się zabezpieczyć sprzęt pływający w ilości:
        – przy wodzie stojącej jedna jednostka pływająca na dwóch skoczków
        – przy wodzie bieżącej jedna jednostka pływająca na jednego skoczka
– siła wiatru przy tafli wody nie powinna przekraczać 8 m/s.
– skoczkowie wykonujący skoki na wodę powinni być wyposażeni w kamizelki ratunkowe, umożliwiające utrzymanie na wodzie przez minimum 1 godzinę  
– przed wykonywaniem skoków na wodę należy przeprowadzić szkolenie obejmujące procedury lądowania w wodzie, uwolnienia się z uprzęży, postępowanie ze sprzętem i zasad używania kamizelki ratunkowej;


26. Skoki z wysokości pow. 5000 m

Do wykonywania skoków wysokich, pow. 5000 metrów dopuszcza się skoczka spełniającego wymienione niżej wymagania:

  • posiada co najmniej świadectwo kwalifikacji „B” lub równoważny dokument innego państwa;
  • wykonał ogółem minimum 150 skoków przy czasie swobodnego spadania 60 minut lub więcej, potwierdzonymi w książce skoków;
    (organizator może obniżyć wymaganą ilość skoków po sprawdzeniu umiejętności i wiedzy skoczka)
  • wykonał minimum 5 skoków w ciągu ostatniego miesiąca.

Wymagane minimalne wyposażenie:

  • zestaw spadochronowy z AAD (do oceny rigera) lub skorzystanie z wypożyczalni sprzętu;
  • telefon komórkowy;
  • okulary do skoku;
  • odpowiednie ubranie do skoku (bielizna termiczna, kurtka lub koszulka polarowa);
  • wysokościomierz elektroniczny lub mechaniczny i akustyczny.

27. Skoki Tandemowe czyli z skoki z pasażerami
podczas wykonywaniu skoków tandemowych Organizator skoków zobowiązany jest zapewnić aby lista załadowcza obok podstawowych danych zawierała dodatkowo:
– obok nazwiska pasażera wykonującego skok z tandem pilotem, nazwisko oraz popis tego tandem pilota;
– określenie charakteru lotu jako – pasażer tandemu;
– w przypadku stwierdzenia złego samopoczucia pasażera tandemu lub innej sytuacji zagrażającej bezpieczeństwu na pokładzie statku powietrznego, pilot obowiązany jest przerwać wykonywanie zadania i powrócić na miejsce startu albo lądować w innym właściwym miejscu
– podczas lotu statku powietrznego, z którego pokładu planuje się wykonywanie skoków tandemowych, pasażer tandemu obowiązany jest mieć założoną i zapiętą uprząż.
– nie określa się szczególnych wymagań dotyczących wyposażenia pasażera tandemu, natomiast nie jest dopuszczone posiadanie przez pasażera sprzętu rejestrującego (aparaty, kamery, kamery GoPro itp.).
– spadochron zapasowy używany do skoku z pasażerem w tandemie należy wyposażyć w automat AAD.
– pasażer tandemu powinien zostać poinformowany przez tandem pilota o niebezpieczeństwie zagrożenia życia lub zdrowia podczas wykonywania skoku, a także o braku możliwości udzielenia pomocy podczas wykonywania skoku.
– pasażer tandemu powinien w szczególności zostać zapoznany z ostrzeżeniami oraz zrzeczeniem się odpowiedzialności przez niektórych producentów spadochronów, umieszczonymi na czaszy lub w instrukcji spadochronu, oraz brakiem możliwości zagwarantowania prawidłowego  działania spadochronu nawet przy właściwym jego przygotowaniu do skoku
– zapoznanie się z powyższymi ostrzeżeniami i zgodę na wykonanie skoku w tandemie pasażer potwierdza swoim podpisem na odpowiednim oświadczeniu
– tandem pilot powinien mieć odpowiednie ubezpieczenie OC uwzględniające fakt skoku z pasażerem.
– przed skokiem pasażer tandemu powinien przejść odpowiednie przygotowanie zawierające omówienie przebiegu całego skoku i przećwiczenie poszczególnych jego elementów;
– za pasażera tandemu znajdującego się na płycie lotniska w związku z wykonywaniem skoku tandemowego zarówno przed wejściem do samolotu jak i po wylądowaniu odpowiada tandem pilot chyba, że organizator skoków wyznaczy inne odpowiedzialne osoby;
– tandem pilot odpowiada za pasażera w trakcie lotu samolotem i skoku.
       w szczególności odpowiada za:
– sprawdzenie, dopasowanie i zapięcie uprzęży;
– bezpieczeństwo pasażera w samolocie, zapięcie pasów pasażerowi /jeśli są na wyposażeniu samolotu/, podpięcie uprzęży, wyjście z samolotu;
– bezpieczny lot na spadochronie oraz lądowanie
zakres okresowego wznawiania nawyków:
wznawianie umiejętności skoczków wykonujących skoki z pasażerami, zgodnie z wymaganiami producenta używanego tandemowego zestawu spadochronowego.
Jeżeli dany producent nie opisuje wymagań w ww. zakresie, stosować należy następujące minima:
1. Jeżeli skoczek posiadający uprawnienie TANDEM nie wykonywał skoków z pasażerem w ciągu ostatnich 90 dni, przed wykonaniem skoku z pasażerem musi wykonać skok wznawiający umiejętności z instruktorem tandem pilotem w roli pasażera.
2. Jeżeli skoczek posiadający uprawnienie TANDEM nie wykonywał skoków z pasażerem w ciągu ostatnich 180 dni, przed wykonaniem skoku z pasażerem musi odbyć trening wznawiający umiejętności, składający się z minimum 2 skoków:
     a. Jeden skok solo (bez pasażera) na spadochronie tandem z wypuszczeniem spadochronu hamującego tzw. „drouga” w stabilnej pozycji, w ciągu 10 sekund od oddzielenia się od statku powietrznego. Podczas tego skoku wznawiający umiejętności markuje użycie wszystkich uchwytów systemu, rozpoczynając od uchwytów inicjujących otwarcie spadochronu głównego poprzez uchwyt odłączający spadochron główny, a kończąc na uchwycie inicjującym otwarcie spadochronu zapasowego. Cała sekwencja markowania użycia uchwytów musi zostać powtórzona minimum 2 razy. Minimalna wysokość otwarcia spadochronu 1500 m AGL. Lądowanie musi odbyć się w pozycji stojącej, w odległości nie większej niż 50 m od wyznaczonego przed skokiem celu.
     b. Jeden skok z instruktorem tandem pilotem. W czasie tego skoku skoczek wznawiający umiejętności ma wykonać stabilne oddzielenie się od statku powietrznego na wysokości co najmniej 3200 m AGL i wypuszczenie spadochronu hamującego tzw. „drouga” w stabilnej pozycji w ciągu 10 sekund od oddzielenia się od statku powietrznego. W czasie spadania po wypuszczeniu stabilizatora, skoczek musi wykonać co najmniej dwa kontrolowane obroty poziome po 360 stopni w odmiennych kierunkach oraz wykonać markowanie użycia wszystkich uchwytów systemu, rozpoczynając od uchwytów inicjujących otwarcie spadochronu głównego poprzez uchwyt odłączający spadochron główny, a kończąc na uchwycie inicjującym otwarcie spadochronu zapasowego, przy czym powtarzając całą sekwencję minimum 2 razy. Minimalna wysokość otwarcia 1500 metrów AGL. Lądowanie w odległości nie większej niż 50 metrów od wyznaczonego miejsca.
3. Skoczek posiadający uprawnienie TANDEM musi odbyć trening wznawiający umiejętności określony w pkt. 2, jeśli w ciągu ostatnich 365 dni nie wykonał co najmniej 25 skoków tandemowych.
Trening wznawiający opisany w punktach 1, 2 i 3 musi być nadzorowany przez skoczka wyznaczonego przez organizatora skoków, posiadającego aktualne uprawnienia instruktora do wykonywania skoków z pasażerem i który nie ma przerwy w wykonywaniu skoków z pasażerem dłuższej niż 90 dni. Oprócz nadzorowania skoków, instruktor uczestniczy i występuje w roli pasażera podczas przygotowania naziemnego.
Skoczek odbywający trening wznawiający ma sprawdzić i przygotować zestaw spadochronowy do skoku omawiając na głos czynności jakie wykonuje, a następnie ubrać w uprząż i przygotować do skoku instruktora nadzorującego trening, tak jakby był zwykłym pasażerem.
W przypadku stwierdzenia utraty umiejętności, instruktor zaleca ponowne przeprowadzenie treningu wznawiającego jednak nie wcześniej niż po 7 dniach. Do czasu uzyskania pozytywnej oceny sprawdzenia, skoczek posiadający uprawnienie TANDEM nie może wykonywać skoków z pasażerem innym, niż to zostało określone w pkt. 1 i 2 litera b.
Po pozytywnym zakończeniu treningu wznawiającego instruktor nadzorujący dokonuje wpisu potwierdzającego zaliczenie treningu na liście załadowczej organizatora oraz w ewidencji skoków skoczka wznawiającego umiejętności lub jeśli taka ewidencja nie jest prowadzona to sporządza na żądanie protokół pisemny ze skoku.
zalecenia podczas wykonywania skoków z kamerą na ręku
Zaleca się, aby skoczek spadochronowy przed przystąpieniem do wykonywania skoków z pasażerem TANDEM, z kamerą przymocowaną do swojej dłoni wykonał co najmniej:
1) 100 skoków z drugą osobą, po uzyskaniu uprawnienia do wykonywania skoków z pasażerem TANDEM, bez użycia kamery;
2) dwa skoki bez pasażera na spadochronie osobowym jednomiejscowym z kamerą przymocowaną do swojej dłoni, aby poznać wpływ zamocowania kamery na swobodne spadanie i swobodne operowanie kamerą;
3) trening naziemny, podczas którego zostały przećwiczone umiejętności wykonywania procedur awaryjnych z kamerą przymocowaną do swojej dłoni, z założonym spadochronem, podczepioną drugą osobą i pełnym wyposażeniem; trening może być wykonany z użyciem podwieszanej uprzęży;
4) jeden skok z drugą osobą z kamerą przymocowaną do swojej dłoni wraz ze skoczkiem posiadającym uprawnienie TANDEM lub egzaminatorem, jako drugą osobą.
Zaleca się, aby skoczek spadochronowy przed przystąpieniem do wykonywania skoków z drugą osobą, z kamerą przymocowaną do swojej dłoni, po 90-dniowej przerwie w wykonywaniu tego rodzaju skoków, wykonał co najmniej:
1) trening naziemny, podczas którego zostały przećwiczone umiejętności wykonywania procedur awaryjnych z kamerą przymocowaną do swojej dłoni, z założonym spadochronem, podczepioną drugą osobą i pełnym wyposażeniem; trening może być wykonany z użyciem podwieszanej uprzęży;
2) jeden skok z drugą osobą, z kamerą przymocowaną do swojej dłoni, wraz ze skoczkiem posiadającym uprawnienie TANDEM lub egzaminatorem, jako drugą osobą.

28. Skoki CRW (Canopy Relative Work) inaczej CF (Canopy Formation)
do wykonywania skoków CRW/CF dopuszcza się skoczków posiadających Świadectwo Kwalifikacji „C” lub równoważny dokument innego państwa

28a. Skoki wingsuit
do wykonywania skoków „wingsuit” dopuszcza się skoczków posiadających Świadectwo Kwalifikacji „C” lub równoważny dokument innego państwa oraz udokumentowane, specjalistyczne przeszkolenie

29. Skoki FF
– minimalne wymagania do wykonywania skoków FF to licencja B (świadectwo kwalifikacji lub równoważne).
– skoki na zadanie freefly dozwolone są wyłącznie z ekwipunkiem przystosowanym do tego typu skoków, każdy skoczek musi przejść pozytywną weryfikację u wyznaczonego instruktora.
– spadochron musi być wyposażony w AAD, dobrze dopasowany do ciała oraz freefly friendly (tj. ciasna kieszonka pilocika, zabezpieczone taśmy nośne oraz taśma łącząca, loop od spadochronu głównego i zapasowego w dobrym stanie).
– obowiązkowy kask i minimum 2 wysokościomierze  (w tym akustyczny).
– całkowity zakaz samodzielnych skoków w pozycji “head down”, „head up”, bez  wcześniejszego dopuszczenia przez wyznaczonego instruktora
– skoki grupowe są dozwolone dla osób potrafiących latać bezpiecznie w danej pozycji, wymagana wcześniejsza konsultacja z instruktorem.
– skoki grupowe na zadanie “track” wykonywane są 90 stopni od kierunku zrzutu (w przypadku kilku grup do wcześniejszego ustalenia), prowadzący grupę powinien być w stanie kontrolować kierunek przez cały skok; skoki dozwolone są tylko w odpowiednich warunkach pogodowych – z widzialnością ziemi.
– skoki grupowe na zadanie “head up” oraz “head down” TYLKO z ustaloną bazą (osobą która leci stabilnie, na kierunku, ze stałą prędkością).
obowiązkowe jest ustalenie planu skoku przed wejściem do samolotu – zadanie, ilość osób, kolejność opuszczenia samolotu, wyjście, rozejście oraz kierunek zrzutu, wiatru i kierunek w jakim poleci grupa w przypadku skoku na zadanie “track”.
– organizator skoków zastrzega sobie prawo do wyznaczenia odpowiedniej osoby, do wykonania skoku kontrolnego, w celu weryfikacji umiejętności.

30. Skoki z kilku statków powietrznych
Wymagane dokumenty:
– dowód osobisty;
– świadectwo kwalifikacji lub równoważny dokument akceptowany przez polskie władze lotnicze (ULC) np. uznanie licencji zagranicznej;
– książka skoków;
– polisa OC;
– karta zestawu spadochronowego.
Wymagane wyposażenie:
– zestaw spadochronowy z AAD (do oceny rigera) z ważnym terminem ułożenia spadochronu zapasowego, nie krótszym niż czas trwania imprezy lub skorzystanie z wypożyczalni sprzętu;
– telefon komórkowy;
– kask;
– kombinezony i pasy balastowe;
– wysokościomierz elektroniczny lub mechaniczny i akustyczny

31. Skoki z różnych statków powietrznych tzw. ULM-ów (motolotnia, wiatrakowiec, Skyranger, Alto, itp.)
– do wykonywania skoków z ULM-ów dopuszcza się skoczków Świadectwo Kwalifikacji „C” lub równoważny dokument innego państwa, po odbyciu przeszkolenia przez pilota/właściciela danego statku powietrznego

32. Czynności na pokladzie samolotu
– po zajęciu miejsca, przed startem samolotu OBOWIĄZKOWO założ kask i zapnij pas;
– odpięcie pasów i zdjęcie kasku DOPIERO na wysokości 500 m
W przypadku sytuacji awaryjnych podczas lotu, decyzje ZAWSZE podejmuje pilot (dowódca załogi):
do wysokości 500 metrów – lądowanie ze skoczkami na pokładzie
powyżej wysokości 500 metrów – decyzję o pozostaniu na pokładzie samolotu lub komendę do skoku ZAWSZE wydaje pilot (dowódca załogi)


Postępowanie w sytuacjach awaryjnych
Technika użycia spadochronu zapasowego zależna jest od sytuacji, jak również od typu spadochronu głównego i zapasowego.
otwieranie spadochronu zapasowego w sytuacji gdy nie nastąpił proces otwarcia spadochronu głównego (zablokowany pilocik, zablokowany uchwyt, zablokowany pokrowiec, holowanie pilocika itp.)
otwieranie spadochronu zapasowego w sytuacji nieprawidłowo napełnionej czaszy głównej – metoda I
otwieranie spadochronu zapasowego w sytuacji nieprawidłowo napełnionej czaszy głównej – metoda II

Otwieranie spadochronu zapasowego w sytuacji gdy nie nastąpił proces otwarcia spadochronu głównego:
wygnij się.
spójrz na zamki
wyczep zamki
spójrz na uchwyt zapasu.
chwyć uchwyt zapasu obiema rękami.
pociągnij mocno uchwyt zapasu aż do wyprostowania rąk.
sprawdź czaszę zapasu.

Otwieranie spadochronu zapasowego w sytuacji nieprawidłowo napełnionej czaszy głównej – metoda I
wygnij się.
spójrz na uchwyt wyczepny.
chwyć uchwyt wyczepny obiema rękami.
spójrz na uchwyt zapasu przed wyczepieniem.
pociągnij mocno uchwyt wyczepny, aż do wyprostowania rąk i wyrzuć go. Patrz dalej na  uchwyt zapasu.
chwyć uchwyt zapasu obiema rękami.
pociągnij mocno uchwyt zapasu aż do wyprostowania rąk.
sprawdź czaszę zapasu.

Otwieranie spadochronu zapasowego w sytuacji nieprawidłowo napełnionej czaszy głównej – metoda II
wygnij się.
spójrz na uchwyt wyczepny oraz uchwyt zapasu.
chwyć jedną ręką uchwyt wyczepny, a drugą uchwyt zapasu.
pociągnij mocno uchwyt wyczepny, aż do wyprostowania ręki.
pociągnij mocno uchwyt zapasu, aż do wyprostowania ręki.
sprawdź czaszę zapasu.

Niebezpieczne sytuacje w samolocie

Przypadkowe otwarcie spadochronu – pilocik pozostaje w samolocie:
W samolocie, podczas lotu, rozpina się pokrowiec spadochronu głównego lub zapasowego. Pilocik sprężynowy odskakuje od pokrowca.
Pilocik miękki wysuwa się z kieszonki. Pokrowiec zostaje otwarty lub nie.
Pilocik pozostaje w samolocie.
Postępowanie:
W przypadku pilocika sprężynowego należy go natychmiast złapać i nie dopuścić do sytuacji, w której, tenże pilocik zbliżyłby się w pobliże otwartych drzwi.
Natychmiast przesiądź się jak najdalej od drzwi.
Jeżeli otworzył się pokrowiec spadochronu zapasowego skoczek nie może wyskoczyć i musi pozostać w samolocie, aż do momentu wylądowania razem z osobą odpowiedzialną za zrzut.
Jeśli jednak otworzył się pokrowiec głównego spadochronu, „wyrzucający” może podjąć decyzję o zapięciu go w samolocie i kontynuowaniu skoku.
Zapobieganie:
Kontroluj podczas składania pętlę zamykającą pokrowiec (nie może być za luźna lub poprzecierana)
Nie „wierć” się w samolocie.
Patrz gdzie siadasz w samolocie
Pilnuj wszystkich uchwytów.
Przed wyskokiem sprawdź położenie wszystkich uchwytów.
Sprawdź długość linki uchwytu, stan kieszonek na uchwyty, stan kieszonki na miękki pilocik.

Przypadkowe otwarcie spadochronu – pilocik za drzwiami:
W samolocie, podczas lotu, rozpina się pokrowiec spadochronu głównego lub zapasowego. Pilocik sprężynowy odskakuje od pokrowca.
Pilocik miękki wysuwa się z kieszonki. Pokrowiec zostaje otwarty lub nie.
Pilocik wydostaje się za drzwi samolotu
Postępowanie:
Pamiętaj! Wszystko dzieje się bardzo szybko!
Jeżeli jesteś w stanie, to po zauważeniu sytuacji wypnij zamki oraz odrzuć taśmy nośne, może to wystarczy. Jeżeli wypięcie zamków wystarczy abyś został w samolocie, a masz spadochron z systemem SOS, RSL czy innym podobnym, odsuń się od drzwi natychmiast, ponieważ odpadające od ciebie taśmy nośne otworzą ci spadochron zapasowy.
Można spróbować złapać za pilocik lub inną część spadochronu, aby zatrzymać dalszy proces wyciągania spadochronu, pod warunkiem, że natychmiast odsuniesz się od drzwi.
Większym prawdopodobieństwem jest sytuacja, że jednak pilocik będzie w pobliżu drzwi i najlepszym rozwiązaniem jest wyskok z samolotu . W tym przypadku musisz mieć świadomość, na jakiej wysokości jest samolot.
Jeśli wyskoczyłeś, to przygotuj się, że spadochron może się źle napełnić i będziesz musiał wykonać procedurę awaryjną.

Zapobieganie:
Postaraj się, aby drzwi samolotu były zamknięte do bezpiecznej wysokości 400 – 500 metrów.
Kontroluj podczas składania pętlę zamykającą pokrowiec (nie może być za luźna lub poprzecierana)
Nie „wierć” się w samolocie.
Patrz gdzie siadasz w samolocie.
Pilnuj wszystkich uchwytów.
Przed wyskokiem sprawdź położenie wszystkich uchwytów.
Sprawdź długość linki uchwytu, stan kieszonek na uchwyty, stan kieszonki na miękki pilocik.

Jednoczesne otwarcie spadochronu głównego i zapasowego
Podczas spadania następuje jednoczesne otwarcie  spadochronu głównego i zapasowego.
Z reguły obie czasze ustawiają się w konfiguracji potocznie określanej jako:

etażerka (czasza za czaszą)
banan (czasze obok siebie, stykają się skrajnymi komorami)
wariat (czasze obok siebie, ale maksymalnie od siebie oddalone, skierowane komorami do ziemi)
lub występuje:
holowanie paczki (głównego lub zapasowego)
sytuacja najgorsza – splątanie obu spadochronów
Etażerka – czasza za czaszą
Postępowanie:
Skontroluj obie czasze
Sprawdź możliwości manewrowania
Nie dotykaj się do uchwytów spadochronu zapasowego – nie próbuj odhamować czaszy zapasowej
Spokojnie steruj układem za pomocą uchwytów sterowniczych czaszy głównej
Do lądowania ustaw się pod wiatr
Przygotuj się na mniej komfortowe lądowanie
Wypinaj czasze główną tylko w ostateczności – istnieje duże prawdopodobieństwo splątania obu czasz
Banan – czasze obok siebie
Postępowanie:
Upewnij się, że czasze nie odwrócą się komorami w dół
Staraj się utrzymać wewnętrzne, skrajne komory czaszy głównej i zapasowej blisko siebie
Z reguły steruje się większym, dominującym spadochronem za pomocą uchwytów sterowniczych lub tylnych taśm nośnych
Wszystkie manewry wykonuj spokojnie, pamiętając o tym by czasze się nie rozeszły
Przygotuj się na lądowanie ze zwiększoną prędkością
W przypadku decyzji o wypięciu czaszy głównej, upewnij się, że taśmy nośne i uchwyty sterownicze obu spadochronów nie są splątane – jeżeli jest możliwość odczep (odetnij) RSL
„Wariat” komory skierowane w kierunku ziemi
Najrzadziej spotykana konfiguracja spośród omawianych
Z reguły występuje w sytuacji, gdy spadochron główny ma skręcone linki i otwiera się jako drugi (za zapasowym)
W tej konfiguracji prędkość pionowa jest bardzo duża i nie można w niej bezpiecznie wylądować
Postępowanie:
Tylko jedna decyzja – wypiąć spadochron główny
Holowanie paczki
Jeden spadochron w pełni otwarty i sterowny, paczka drugiego (dowolnego) jest holowana
Nie jest zalecane „ściągnięcie” paczki do siebie
Nie jest zalecane holowanie paczki do ziemi (ryzyko, że spadochron przed lądowaniem wyjdzie z paczki i przejdzie do wariata)
Jeżeli mamy otwarty spadochron główny i holujemy paczkę od zapasu, sugeruje się przyspieszenie otwarcia spadochronu zapasowego, poprzez „szarpanie” taśm, w celu uwolnienia czaszy z free-bag’a – po otwarciu postępujemy w zależności od zaistniałej konfiguracji
Jeżeli mamy otwarty spadochron zapasowy i holujemy paczkę od głównego – wypinamy czaszę główną (jeżeli wysokość pozwala, wcześniej wypinamy RSL)
Splątanie obu czasz
Zdecydowanie najgorszy scenariusz,
który może się wydarzyć
Im większa wysokość tym większe szanse na wyklarowanie sytuacji
Wypięcie spadochronu głównego powinno być ostatecznością
Nie ma jednego scenariusza działania w takiej sytuacji, gdyż konfiguracji może być wiele, a każda jest nieprzewidywalna
Walczyć trzeba, w ostateczności gdy nie pomoże próba rozplątania czasz, można spróbować wypiąć czaszę główną

Awarie przy dużej prędkości spadania
Twardy uchwyt
Z
gubiony uchwyt
Przyssanie
Holowanie pilocika
Podkowa
Zamknięta osłonka – „kicha„
Zawiązanie czaszy – „grucha„
Zerwanie, wyczepienie taśmy nośnej
Przedłużające się otwarcie czaszy

Twardy uchwyt (nie można wyciągnąć pilocika-uchwytu)
nie możesz wyciągnąć uchwytu wyzwalającego, uchwytu pilocika, „myszki” (pull-out)
Postępowanie:
powyżej wysokości ratowniczej – możesz przez kilka sekund próbować wyciągnąć uchwyt (pilocik), jeżeli nie udaje ci się – wyciągnij zamki i otwieraj natychmiast spadochron zapasowy
jesteś bardzo blisko wysokości ratowniczej – otwieraj natychmiast spadochron zapasowy

Zgubiony uchwyt
podczas procedury otwierania gubisz uchwyt wyzwalający, uchwyt pilocika lub „myszkę” (pull-out) i nie możesz jej znaleźć na swoim miejscu ,lub uchwyt pilocika znajduje się w kieszeni pilocika, lub podczas skoku uchwyt wypadł z kieszonki
Postępowanie:
powyżej wysokości ratowniczej – możesz przez kilka sekund próbować odnaleźć uchwyt (pilocik), jeżeli nie udaje ci się – wyciągnij zamki i otwieraj natychmiast spadochron zapasowy
jesteś bardzo blisko wysokości ratowniczej – otwieraj natychmiast spadochron zapasowy
nie ciągnij za taśmę łączącą (możesz spowodować podkowę!)

Przyssanie
Nie jest to awaria, lecz przy braku odpowiedniego postępowania sytuacja może skończyć się źle
wyciągnąłeś uchwyt wyzwalający lub wyrzuciłeś pilocik, a proces otwarcia jest zatrzymany
pilocik nie opuścił strefy zawirowań powietrza znajdujących się za tobą
nie występuje sytuacja holowania pilocika
Postępowanie:
zmień pozycję spadania (najlepiej wyprostuj przed siebie szeroko rozstawione ręce, zegnij bardziej kolana)
nie szukaj ręką pilocika (możesz spowodować podkowę)

Holowanie pilocika
ciągniesz za sobą wypełniony lub niewypełniony pilocik
proces otwarcia jest zablokowany
Postępowanie:
po stwierdzeniu holowania pilocika wyciągnij zamki i otwórz spadochron zapasowy
nie czekaj na ewentualne „zapracowanie” pilocika

Podkowa
pilocik lub taśma łącząca zaczepiły o ciebie lub twoje wyposażenie
pokrowiec jest otwarty, pilocik pozostał w kieszonce, osłona opuściła pokrowiec, częściowo wyplotły się linki
ciągniesz za sobą nie otwarty spadochron doczepiony od strony pilocika i taśm nośnych
Postępowanie:
staraj się utrzymywać przez cały czas stabilną, płaską pozycję spadania
jeśli możesz, wyrzuć pilocik z kieszonki pod pokrowcem spadochronu głównego – 1 -2 próby, jeśli nie, przystąp do procedury awaryjnej
wyczep czaszę;
odrzuć taśmy nośne jeśli same nie odchodzą;
otwórz spadochron zapasowy

Zamknięta osłonka – „KICHA” (czasza pozostaje w osłonie)
podczas procesu otwierania czasza pozostaje zamknięta w osłonie – spadasz w pozycji pionowej
prędkość spadania może być większa niż podczas płaskiego spadania
Postępowanie:
wyczep czaszę i otwórz spadochron zapasowy

Zawiązanie czaszy – „GRUCHA”
czasza wyszła z osłony
nie widzisz rozłożonego slider’a
czasza jest zawiązana na poziomie stabilizatorów
Postępowanie:
wyczep czaszę i otwórz spadochron zapasowy

Zerwanie, wyczepienie taśmy nośnej
w czasie procesu otwarcia urywa się lub wyczepia jedna z taśm nośnych
Postępowanie:
za pomocą uchwytu wyczepnego odepnij drugą taśmę; 
otwórz spadochron zapasowy

Przedłużające się otwarcie czaszy
czasza wyszła z osłony;
widać rozłożony slider;
widać stateczniki;
czasza nie wypełnia się;
Postępowanie:
powyżej wysokości ratowniczej – możesz przez kilka sekund próbować symetrycznie zapompować tylnymi taśmami lub uchwytami sterowniczymi, jeżeli nie udaje ci się – wyczep czaszę i otwórz spadochron zapasowy
bardzo blisko wysokości ratowniczej – wyczep zamki i otwórz spadochron zapasowy

Awarie przy małej prędkości spadania
Slajder w połowie linek
Przejście linek nad czaszą – „kalafior”
Rozdarcie czaszy lub pęknięcie linek
Zerwanie lub odhamowanie linki sterowniczej
Spadochron nie daje się odhamować
Supły na linkach
Pilocik w linkach
Skręcenie linek
Skrajne komory zamknięte

Slajder w połowie linek
podczas otwierania spadochronu slajder zatrzymał się w połowie linek
skrajne komory zwinięte
Postępowanie:
chwyć uchwyty sterownicze i symetrycznie nimi „zapompuj”
jeśli pompowanie nie skutkuje a slajder pozostaje wysoko na linkach, wyczep zamki i otwórz spadochron zapasowy.

Przejście linek nad czaszą-”KALAFIOR”
po otwarciu spadochronu, jedna lub kilka linek przechodzi przez czaszę i powoduje jej deformację (najczęściej są to linki sterownicze)
Postępowanie:
jeśli czasza ma duże obroty natychmiast wyczep ją i otwórz spadochron zapasowy
jeśli nie ma dużych obrotów i jesteś powyżej wysokości ratowniczej, możesz spróbować ściągnąć linki poprzez głębokie pompowanie odpowiednim uchwytem sterowniczym,  jeżeli te czynności nie dają rezultatu, wyczep się i otwórz spadochron zapasowy

Rozdarcie czaszy lub pęknięcie linek
w trakcie otwarcia nastąpiło rozdarcie czaszy lub pęknięcie linek nośnych
Postępowanie:
sprawdź, poprzez sterowanie, czy czasza pozwala wykonywać stabilnie manewry potrzebne do lądowania (lot bez hamowania, zakręt w jedną, drugą stronę, głębokie hamowanie)
jeśli tak: ląduj ostrożnie bez wykonywania gwałtownych manewrów

w przypadku niestabilności czaszy głównej, wyczep zamki i otwórz spadochron zapasowy

Zerwanie lub odhamowanie linki sterowniczej
podczas otwarcia urwała się lub odwiązała linka sterownicza
Postępowanie:
wyczep czaszę i otwórz spadochron zapasowy

Spadochron nie daje się odhamować
po otwarciu, linki, lub jedna z linek sterowniczych nie daje się odblokować.
Postępowanie:
wyczep czaszę i otwórz spadochron zapasowy

Supły na linkach
supły na jednej lub kilku linkach deformują czaszę spadochronu
supły mogą zablokować slajder i uniemożliwić jego zsunięcie się na taśmy nośne
supły mogą powodować obroty czaszy
Postępowanie:
jeżeli czasza wpada w szybkie obroty wyczep ją i otwórz spadochron zapasowy
jeżeli nie następują szybkie obroty sprawdź poprzez sterowanie, czy czasza pozwala wykonywać stabilne manewry potrzebne do lądowania (lot bez hamowania, zakręt w jedną, drugą stronę, głębokie hamowanie) jeśli tak: ląduj bez wykonywania gwałtownych manewrów
w przypadku niestabilności czaszy wyczep ją i otwórz spadochron zapasowy

Pilocik w linkach
podczas otwarcia lub manewrowania pilocik zaczepił o linki spadochronu, najczęściej dzieje się to tuż po otwarciu spadochronu.
Postępowanie:
sprawdź, poprzez sterowanie, czy czasza pozwala wykonywać stabilnie manewry potrzebne do lądowania (lot bez hamowania, zakręt w jedną, drugą stronę, głębokie hamowanie) jeśli tak: ląduj ostrożnie bez wykonywania gwałtownych manewrów
w przypadku niestabilności czaszy wyczep ją i otwórz spadochron zapasowy

Skręcenie linek
po otwarciu skręcone linki nośne
czasza prawidłowo napełniona
Postępowanie:
jeśli otwarcie nastąpiło w pobliżu wysokości ratowniczej, a linki są skręcone w znacznym stopniu – wyczep czaszę i otwórz spadochron zapasowy
jeżeli otwarcie odbyło się na normalnej wysokości, rozkręć linki poprzez odpowiednie wymachiwanie nogami lub balansowanie ciałem – dotyczy to tylko dużych, powolnych czasz.
Przy czaszach małych, szybkich, należy wyczepić czaszę i otwierać spadochron zapasowy

Skrajne komory zamknięte
slajder na dole, przy taśmach nośnych
skrajne komory spadochronu częściowo wypełnione
Postępowanie:
chwyć uchwyty sterownicze i symetrycznie nimi „zapompuj”

SPLĄTANIA
Przypadki splątań:
Owinięcie czaszą skoczka przez drugiego skoczka
Splątanie się skoczków
Zaplątanie nogi lub ręki w linki spadochronu

Owinięcie czaszą skoczka przez drugiego skoczka
Skoczek jest owinięty czaszą drugiego skoczka, który znajduje się poniżej
Czasza skoczka owiniętego jest prawidłowo napełniona
Postępowanie:
Nawiążcie ze sobą kontakt i ustalcie plan działania
Kontrolujcie wysokość!
Spróbujcie wyplątać się z owiniętej czaszy.
Chrońcie uchwyty: wyczepny jak i spadochronu zapasowego.
W przypadku podjęcia decyzji o wypięciu, pierwszeństwo ma ten, który znajduje się niżej. Po wypięciu skoczka, znajdującego się niżej, istnieje duże prawdopodobieństwo, że skoczek owinięty – po zmniejszeniu naprężeń – będzie w stanie wyplątać się z czaszy.
Jeśli wysokość nie pozwala wam (200 m lub niżej) na bezpieczne wyczepienie, należy lądować w takiej konfiguracji. Skoczek owinięty musi pewnie i mocno trzymać lub oplątać nogami spadochron drugiego skoczka. Nie wolno dopuścić do puszczenia spadochronu partnera! Przygotujcie się na twarde lądowanie.
Zapobieganie:
Podczas  skoków obserwuj innych skoczków w powietrzu i nie zbliżaj się do nich.
Jeżeli chcesz zrobić zakręt, spiralę to upewnij się wcześniej, że nie ma za lub obok Ciebie innego skoczka.
Jeśli otwarcie spadochronów nastąpiło w pobliżu innego skoczka, możesz, a nawet powinieneś, wyminąć go poprzez sterowanie tylnymi taśmami nośnymi (jeszcze przed odhamowanie spadochronu) lub uchwytami sterowniczymi.

Splątanie się skoczków
Nastąpiło splątanie się czasz spadochronów, skoczkowie znajdują się jeden nad drugim.
Nie występuje owinięcie
Postępowanie:
Nawiążcie ze sobą kontakt i ustalcie plan działania
Kontrolujcie wysokość!
Chrońcie uchwyty: wyczepny jak i spadochronu zapasowego.
W przypadku podjęcia decyzji o wypięciu, pierwszeństwo ma skoczek znajdujący się wyżej. Takie postępowanie zapobiegnie owinięciu lub zaplątaniu skoczka, na górnej pozycji, w taśmy nośne i linki skoczka dolnego.
Dopiero teraz dolny skoczek może się wyczepić.

Jeśli wysokość nie pozwala wam (200 m lub niżej) na bezpieczne wyczepienie, musicie lądować w takiej konfiguracji – oczywiście, jeśli któryś ze spadochronów pozwala na bezpieczne lądowanie! Jeżeli spadochrony nie nadają się do lądowania, skoczek, który jest mniej zaplątany powinien otworzyć spadochron zapasowy.
Przygotujcie się na twarde lądowanie.

Zapobieganie:
Podczas  skoków obserwuj innych skoczków w powietrzu i nie zbliżaj się do nich.
Jeżeli chcesz zrobić zakręt, spiralę to upewnij się wcześniej, że nie ma za lub obok Ciebie  innego skoczka.
Jeśli otwarcie spadochronów nastąpiło w pobliżu innego skoczka możesz, a nawet powinieneś wyminąć go poprzez sterowanie tylnymi taśmami nośnymi (jeszcze przed odhamowaniem spadochronu) lub uchwytami sterowniczymi.

Przypadki użycia noża
splątanie się skoczków na otwartych spadochronach;
zaczepienie linek nośnych o jakąś część ciała skoczka   lub wyposażenia;
zaczepienia się skoczka o samolot.

zaplątanie nogi lub ręki w linkach
noga, ręka lub inna część ciała lub wyposażenia zaplątała się w linkę lub linki spadochronu.
Postępowanie:
Spróbuj wyplątać się z linki lub linek.
Kontroluj wysokość!
J
eżeli nie jesteś w stanie się wyplątać odetnij zaplątaną linkę lub linki.
Skontroluj czaszę, czy pozwoli ci bezpiecznie wylądować, jeśli nie, to wyczep zamki i otwórz spadochron zapasowy.
Przed wypięciem skontroluj wysokość, czy pozwoli ci na bezpieczne otwarcie spadochronu zapasowego